Dossier · BitBay → Zondacrypto
Giełda BitBay ruszyła w 2014 r., w 2018 r. trafiła na listę ostrzeżeń KNF, a potem zmieniła markę na Zondę i Zondacrypto; w 2022 r. zaginął jej założyciel Sylwester Suszek. W 2025 r. pieniądze giełdy popłynęły do polityki, mediów i sportu - od sponsoringu CPAC po umowę z PKOl i reklamy w Telewizji Republika. W kwietniu 2026 r. klienci stracili dostęp do środków i ruszyło śledztwo, a od sierpnia trwają publikacje WP i TVN24, zatrzymania i areszty.
Co się wydarzyło
Jedna sekwencja: od giełdy bez nadzoru po zatrzymania. Każdy krok rozwija się do pełnego opisu i wpisów ze źródłami.
Dalej w serwisie
Chronologia
138 datowanych wpisów w jednym strumieniu; kliknij wpis, żeby zobaczyć źródła, zastrzeżenia i osoby.
1Kolor wstęgi to warstwa: giełda i pieniądze, ostrzeżenia i polityka, nowe ustalenia. Kształt znaku to rodzaj wpisu.
2Łuk po lewej prowadzi od zdarzenia do dnia jego ujawnienia. Data zdarzenia i data publikacji są osobne.
3Zawęź do warstwy lub rodzaju, wyszukaj nazwisko lub kwotę, kliknij znak w nawigatorze, żeby skoczyć do daty.Wybierz okres, kolejność i filtry (temat, rodzaj materiału); wyszukaj nazwisko lub kwotę. Dotknij karty, żeby rozwinąć szczegóły i źródła.
4Na dole: ile czasu minęło od zdarzenia do jego ujawnienia. Niepełne daty dają przedział, nie liczbę.
Czas do ujawnienia
Długość słupka to liczba dni - skala liniowa. Jaśniejszy odcinek to niepewność: wpis ma datę miesięczną, roczną lub zakres. Kliknij, żeby zobaczyć zdarzenie i publikację obok siebie.
Pary wyliczone z powiązań między wpisami (wpis z „nowych ustaleń” powiązany z wcześniejszym wpisem z giełdy lub polityki). Typ powiązania - ujawnienie, kontekst, następstwo - nie został jeszcze zweryfikowany redakcyjnie dla każdej pary.
Chronologia · Kalendarz
Trzy tygodnie od 20 sierpnia do 10 września 2026: 48 wpisów, czyli większość tej historii. Kliknij wpis, żeby zobaczyć źródła.
1Sekwencja: publikacja → zatrzymanie → areszt → kolejna publikacja. Każdy dzień pokazuje wpisy w kolorze warstwy i kształcie rodzaju.
2Kliknij datę, żeby zobaczyć ten dzień w strumieniu chronologii. Dopisek „+ publikacje o dawniejszych zdarzeniach” oznacza, że tego dnia ujawniono coś starszego.
Chronologia · Trzy plany
Trzy warstwy jako trzy plany w przestrzeni; czerwone linie łączą 91 zdarzeń z dniem ich ujawnienia. Pod modelem ta sama lista jako tekst.
1Oś pozioma to czas w skali łamanej jak w nawigatorze. Wszystkie bryły mają tę samą wysokość - wielkość nie oznacza wagi zdarzenia. Kształt bryły to rodzaj wpisu.
2Przeciągnij, żeby obrócić; najedź na bryłę - tytuł; kliknij - szczegóły. Przyciski w rogu przełączają perspektywę, widok z góry i z boku; autoobrót jest domyślnie wyłączony.Przeciągnij palcem, żeby obrócić; dotknij bryły, żeby otworzyć wpis. Lista pod modelem zawiera te same pary.
To samo jako lista
Każda para to wpis z warstwy giełdy lub polityki i późniejszy wpis z „nowych ustaleń”, który go dotyczy. Odstęp w dniach jest przedziałem, jeśli data jest niepełna.
Osoby i relacje
70 osób i instytucji w siedmiu grupach. Kliknij kartę, żeby zobaczyć wpisy, relacje i źródła tej osoby.
1Opis pod nazwiskiem to rola w tej historii; czerwona plakietka to ostatni udokumentowany status. Status procesowy ma osobny zapis z datą i źródłem.
2Z karty przejdziesz do mapy powiązań z tą osobą w centrum.
Osoby i relacje · Mapa
99 opisanych relacji. Wybierz osobę: zobaczysz tylko jej relacje z opisem, datą i źródłem.
1Rodzaj więzi po linii: ciągła biała - dokument urzędowy, szara - ustalenie redakcji, czerwona przerywana - treść zarzutu, różowa kropkowana - czyjeś stanowisko. Strzałka pokazuje kierunek.
2Pierścień grupuje osoby sektorami; przyciski grup zawężają widok także po wyborze osoby i w modelu 3D. „Cała sieć” wraca do pierścienia.Na telefonie najpierw jest lista osób z wyszukiwarką i filtrami; po wyborze osoby widać jej relacje jako tekst ze źródłem. Przycisk „Graf” pokazuje dodatkowo mapę bezpośrednich relacji.
3Linia to opisana relacja, nie wina. Położenie wynika z kolejności grup, nie z hierarchii.
Pieniądze i zobowiązania
28 pozycji: przelewy, faktury, sponsoring, kwoty z zarzutów i z relacji. Każda ma typ operacji, status i źródło. Kwoty się nie sumują.
1Na diagramie linia prowadzi od płatnika lub wystawcy do odbiorcy. Styl linii to status: szara - opisane w dokumentach, czerwona przerywana - treść zarzutu, różowa kropkowana - relacja cytowana publicznie. Grubość nic nie koduje.Karty pokazują typ operacji, kwotę w walucie źródłowej i status. Dotknij karty, żeby zobaczyć źródła i zastrzeżenia.
2Faktura, plan, szacunek i zrealizowany przelew to różne operacje. Sama faktura nie dowodzi zapłaty; kwota z zarzutu nie jest ustaleniem sądu.
3Porównanie skali: słupki tylko w obrębie porównywalnych zbiorów, w walucie źródłowej. Przeliczenia na złote mają zapisaną podstawę. Bryły 3D to dodatkowa reprezentacja.
Porównanie skali
Trzy zbiory, których nie wolno łączyć: opisane w dokumentach, treść zarzutów, relacja cytowana. Brak kwoty to „nieujawniona”, nie zero.
Mapa
20 miejsc od Finestrat po Tallin. Wielkość punktu to liczba wpisów; czerwony punkt oznacza wpisy z „nowych ustaleń”.
1Przerywane linie łączą miejsca zdarzeń, które są ze sobą powiązane: Ibiza z poprawkami w Sejmie, Monako z zatrzymaniem w Warszawie, Katowice z Tallinem. Nie pokazują tras osób ani pieniędzy.
2Najedź na punkt - lista wpisów; kliknij - szczegóły. Przeciągnij mapę i użyj +/−, aby zbliżyć.Dotknij punktu lub grupy punktów; nazwa miejsca i wpisy pokażą się w karcie pod mapą. „Lista miejsc” daje to samo bez gestów na mapie. Wpisy bez ustalonego miejsca (publikacje, zaginięcie) nie są na mapie.
Co dalej
19 kwestii, które to wydanie zostawia otwarte, i na co konkretnie czekamy w każdej z nich.
1Zaznacz wątki do śledzenia - wybór zostaje w tej przeglądarce. Zapowiedziany termin nie jest zdarzeniem dokonanym.
2„Kontekst” prowadzi do wpisu, z którego wynika pytanie.
Sąd zastosował areszt 7 września (udział w grupie, przywłaszczenie ok. 8 mln zł). Równolegle przed sądem w Katowicach trwa jego proces o kierowanie grupą i pranie 28 mln zł przez rachunki BitBay - bez wyroku od lat.
Zażalenie obrony; terminy w procesie o pranie 28 mln zł; czy prokuratura postawi zarzuty za lata 2014-2020
Obrona złożyła je 7 września. Wynik nie jest jeszcze ujęty w tym wydaniu.
Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego
Formalna upadłość i śledztwo to osobne postępowania. Brak zweryfikowanego bilansu aktywów i roszczeń. Robert Nogacki, prawnik części wierzycieli, przytacza (za Rz, 24.09.2026) ok. 167 tys. euro majątku przy 432 mln euro zobowiązań - to dane pełnomocnika, nie sądu. WP (30.09) przypisuje wyliczenie co najmniej 432 mln euro długów estońskiemu sądowi; wcześniejsze źródło - pełnomocnikowi wierzycieli.
17.09.2026: zapowiedziane pierwsze zgromadzenie wierzycieli w Tallinie
Prokuratura nie ujawniła go na konferencji 7 września. Doniesienia medialne nie zastępują potwierdzenia. WP (30.09) pisze wprost, że Kral jest podejrzanym; komunikatu prokuratury nadal nie ma.
Oficjalny komunikat o statusie i zakresie wyjaśnień
Opisane zapisy o wizerunkach, tokenach i danych nie dowodzą ich realizacji.
Pełna umowa, aneksy, rozliczenia i odpowiedź PKOl
Pozostaje zaginiony od 10 marca 2022 r. 30 lipca 2026 r. Prokuratura Krajowa połączyła śledztwo w sprawie jego zaginięcia ze śledztwem ws. Zondacrypto. Według „Gazety Wyborczej" (21.09.2026) prokuratura podejrzewa, że prawdopodobnie nie żyje, a ostatnim miejscem, gdzie go widziano, była firma paliwowa Mariana W. w Czeladzi; 22 września śledczy prowadzili tam oględziny. Sam Marian W. - jak pisze GW - „zapadł się pod ziemię". W bazie nie ma ustalenia śmierci ani jej okoliczności. 28.09.2026 PK informuje, że przesłuchano osoby mogące mieć wiedzę o zaginięciu, a materiał wymaga dalszej analizy; od 1 października postępowanie prowadzi zespół w PK w Warszawie.
Zweryfikowane ustalenia śledczych, komunikat PK o wątku Suszka, los Mariana W.
450 tys. zł opisują dokumenty bankowe; pozostałe kwoty pojawiają się w relacji cytowanej przez premiera. To różne twierdzenia.
Pełne dowody transferów i procesowa weryfikacja relacji
Trzeba odtworzyć wszystkie postępowania, ich podstawy, umorzenia i decyzje nadzorcze oraz pełną sekwencję wet. WP (30.09) potwierdza za Onetem, że wet było trzy; pierwsze 1 grudnia 2025 r.
Akta i komunikaty KNF, prokuratury, Sejmu, KPRP i estońskiego nadzoru
WP i TVN24 opisują meldunki o rozmowach w BBN i KPRP, obietnice spotkań z Czarnkiem i inwestora z kręgu Orbána - według BBN, Cenckiewicza, Czarnka i OTP nieprawdziwe. Chodziński pisze o „trwających kontaktach z prokuraturą”, ale nie mówi, czy współpracuje.
Zarzut z art. 230 k.k. lub komunikat prokuratury o statusie Chodzińskiego
Żurek mówi 3 września o nagraniach w prokuraturze. WP i TVN24 wskazują na rozmowy funkcjonariusza ABW z księgową Zondy i Kralem z marca 2026 r., które Chodziński miał zanieść do BBN. Prokuratura nie potwierdziła, o które nagrania chodzi.
Potwierdzenie prokuratury; stanowisko ABW ws. kontaktów z pracownikami giełdy
Protokół z 2016 r., blokada rachunku Certa Terra w 2017 r., zeznania Suszka w 2018 r., akt oskarżenia o pranie 28 mln zł i reportaż „Superwizjera” z 2020 r. - prokuratura i sądy miały te informacje na lata przed upadkiem giełdy. Według WP już 21 lipca 2017 r. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach pisała w postanowieniu, że to Roman Ż. sfinansował giełdę, a Suszek działał „na polecenie i pod kierownictwem" Romana Ż. (E00i).
Czy prokuratura wyjaśni, dlaczego wątek BitBay z akt VAT nie zatrzymał giełdy; odpowiedź KNF (por. q8)
W obiegu są trzy liczby o różnej podstawie: co najmniej 37,5 mln zł (szacunek Onetu z sierpnia 2026), 1,62 mln euro wystawionych faktur i 1,53 mln euro zapłaconych - około 6,46 mln zł - według dokumentów opisanych przez TVN24 i WP, oraz „około 6 mln zł, może osiem" w szacunku samego Krala. To różne twierdzenia i nie należy ich sumować. 15 września dochodzi czwarta: Sakiewicz mówi na antenie o „około 6 mln, z czego część Kral nie zapłacił". Żadna z tych liczb nie została zestawiona z pozostałymi przez ich autorów i nie wiadomo, czy mierzą to samo - szacunek Onetu dotyczy wydatków giełdy na reklamy w Republice, dokumenty opisane przez TVN24 i WP to faktury wystawione czeskiej spółce Krala.
Pełna lista faktur i potwierdzeń zapłaty; wyjaśnienie, co obejmuje szacunek Onetu, a co faktury opisane przez TVN24 i WP, i czy oba zakresy się pokrywają
Według relacji otoczenia giełdy Sakiewicz miał zapewniać Krala, że ułaskawienie jest „obiecane i uzgodnione". Z kim - nie wiadomo. Sakiewicz nie odpowiedział na pytania redakcji, a na antenie nazwał sprawę „prywatną zemstą". Kancelaria Prezydenta zaprzecza: rzecznik Rafał Leśkiewicz mówi, że prezydent nigdy nie spotkał się z Kralem i nikogo nie upoważnił do składania takich obietnic.
Wyjaśnienia Sakiewicza wprost o obietnicy; ustalenia prokuratury co do wątku ułaskawienia
Publikował na X zdjęcia protokołu przesłuchania i protokołu oględzin pendrive'a z akt sprawy, która leży w Sądzie Najwyższym. Ani on, ani Telewizja Republika nie odpowiedzieli na pytanie o pochodzenie tych dokumentów.
Odpowiedź stacji albo ustalenie, kto udostępnił akta
Opiera się wyłącznie na relacjach osób, którym opowiadał o niej Kral - podejrzany, który ma w sprawie własny interes. Jastrzębowski nie odpowiedział na pytanie, czy ją składał; Śmigielski oświadcza, że nic nie zrobił i nie dostał wynagrodzenia. Nie ma dokumentu ani ustalenia procesowego. WP (30.09) opisuje wcześniejsze spotkanie w Monako z 8.04.2025, na którym według otoczenia Krala Hofman i Pietryszyn oferowali „ochronę" przed materiałem tego samego reportera (por. q19). Jastrzębowski według WP (30.09) przekonuje, że nigdy nie łączyły go z Kralem relacje biznesowe.
Wyjaśnienia Jastrzębowskiego; ewentualne ustalenia prokuratury co do tego wątku
Żurek, streszczając zarzuty wobec Artura K., mówi o „wyprowadzonych 3900 bitcoinach". Kral w kwietniu 2026 r. tłumaczył wstrzymanie wypłat brakiem dostępu do zimnego portfela z ok. 4,5 tys. BTC klientów. To dwie liczby z dwóch różnych ust, o możliwie różnym zakresie; nie wiadomo, czy dotyczą tych samych środków.
Treść zarzutów w komunikacie PK; ustalenia syndyka co do stanu portfeli
Onet opisuje analizę Krala odesłaną 22 września 2025 r. z prośbą o przekazanie Moskalowi, ale nie ustalił, w jakim stopniu trafiła do treści złożonej dzień później. Kowalski twierdzi, że nikt nie zmienił „nawet przecinka" i że jego poprawka o radzie wykluczała zagraniczne giełdy. Onet zauważa, że ostateczna treść była dla giełdy korzystna. To trzy różne twierdzenia o tym samym dokumencie. Moskal (25.09) powtarza, że nie proponował Kowalskiemu żadnych korekt i nie dostał od giełdy żadnych środków; zawiesza członkostwo w klubie PiS do wyjaśnienia sprawy przez kierownictwo partii. WP (30.09) liczy 14 poprawek (wcześniej WP pisała o 13) i opisuje opłatę nadzorczą jako ryczałt 10 tys. euro rocznie; Onet - jako 0,4 proc. przychodów z limitem 10 tys. euro.
Porównanie wersji poprawek z 7 i 23 września; wyjaśnienia Chodzińskiego, jeśli zdecyduje się mówić
Od 1 października 2026 r. sprawę prowadzi zespół siedmiorga prokuratorów PK pod kierunkiem Marka Wełny. PK mówi o równoległym badaniu wielu wątków i lepszym zapleczu stołecznej jednostki. Nie wiadomo, czy zespół przejmuje całość postępowania katowickiego, w tym wątek zaginięcia Suszka, czy prokuratorzy ze Śląska zostają w sprawie, ani czy zmiana wpłynie na tempo czynności wobec aresztowanych.
Pierwsze komunikaty zespołu po 1 października; lista przejętych wątków; los śledztwa o zaginięciu Suszka
Spotkanie potwierdzają obie strony. Jego treść to trzy wersje: według osób z otoczenia Krala Hofman i Pietryszyn oferowali „ochronę" przed materiałem Michała Fui dla „Superwizjera"; Hofman zaprzecza, by przedstawili jakąkolwiek ofertę; Pietryszyn pisze, że spotkanie „miało dotyczyć potencjalnej współpracy". Gazda, który je umówił, nie odpowiada na pytania o jego cel. Nikt z trójki nie odniósł się wprost do pytania o wpływanie na publikacje.
Czy prokuratura bada ten wątek; wyjaśnienia Gazdy o celu spotkania
Źródła
91 publikacji i komunikatów z odsyłaczami do oryginałów; przy każdym widać, które wpisy z niego korzystają.
1Filtruj po rodzaju i redakcji, szukaj po identyfikatorze źródła (P16) lub wpisu (E34).
2Zasady: jak odróżniamy dokument, ustalenie, zarzut i stanowisko; gdzie źródła są rozbieżne i co przyjęliśmy. Niżej słowniczek pojęć prawnych.
Podstawą są publikacje Wirtualnej Polski i TVN24 z sierpnia i września 2026 r. (w tym wspólne śledztwo Szymona Jadczaka i Michała Fui) oraz komunikaty prokuratury, policji, KNF i Kancelarii Prezydenta. Research uzupełniający: publikacje historyczne o BitBay i Zondzie.
Dokument / instytucja: komunikat urzędowy potwierdza czynność, nie winę. Ustalenie redakcji: informacja przypisana autorom. Zarzut: wersja wymagająca procesowej weryfikacji. Stanowisko: wypowiedź zainteresowanego.
Ten sam materiał opisany przez dwie redakcje nie jest dwoma niezależnymi dowodami.
Data zdarzenia i data publikacji są osobne. Spotkanie z 2025 r. ujawnione w 2026 r. występuje dwa razy: jako zdarzenie i jako ujawnienie. Łączy je łuk w chronologii i linia w modelu 3D.
Niepełne daty zostają niepełne: odstępy liczone z takich dat pokazujemy jako przedział. „Publikacja przyjęta dla wpisu” to publikacja, na której stoi wpis, niekoniecznie najwcześniejsza.
Połączenie śledztw: 30.07 za komunikatem PR z 03.08 i oświadczeniem PG. Komunikat PK z 28.08 podaje 19.07; część artykułów mówi o sierpniu (W01, W03, W04, P21).
Weto: pierwsze 01.12.2025 według KPRP, mimo listopada w retrospektywie P45. PKOl: ogłoszenie współpracy 22.10 i dokument datowany 28.10 to osobne zdarzenia (P34, P33).
Areszt Piesiewicza: P13 podaje „miniony weekend” (29-30.08) i odroczenie uzasadnienia o 7 dni; przyjmujemy etykietę zakresu.
Zarzuty Rafała Z.: P42 (3.09) opisuje udział w grupie i utrudnianie postępowania ws. Suszka; P19 (4.09) - jeden zarzut przywłaszczenia 1,7 mln zł. Podajemy obie wersje, nie wybieramy. WP identyfikuje go z nazwiska (P31); zachowujemy inicjał z komunikatów prokuratury.
Nawrocki: wezwanie do prokuratury w skrócie dnia P41 dotyczy sprawy sędziów TK, nie Zondacrypto. Suszek: brak potwierdzenia śmierci. Kral: statusu świadka koronnego nie traktujemy jako potwierdzonego (P54).
Kwoty: 450 tys. zł opisanych darowizn to nie 500 tys. zł ani planowane 2 mln zł z relacji cytowanej przez premiera. Zegarek za ok. 40 tys. euro i 169 476 zł w zarzucie to ten sam przedmiot (P16, P13, W04). Faktury Astrea Consulting (127 tys. €) wystawiono spółce Expofer, nie Kralowi osobiście; sama faktura nie dowodzi zapłaty (P16, P58).
Przeliczenia: euro po ok. 4,3 zł; 5 tys. BTC z maja 2017 r. po ok. 1500 dol. za sztukę (P57) i ok. 3,8 zł za dolara - wartość z chwili operacji, nie dzisiejsza. Służą wyłącznie porównaniu skali.
Słowniczek
Te same hasła podkreślamy w treści wpisów - najedź, żeby zobaczyć definicję.
O projekcie
Czym jest Zondatracker, skąd biorą się dane, kto to robi i jak zgłosić poprawkę.
Czym to jest
Zondatracker porządkuje aferę Zondacrypto (dawniej BitBay) w trzech równoległych liniach: co działo się z giełdą i pieniędzmi, jak ostrzegały instytucje i reagowali politycy, oraz co wychodzi na jaw dopiero teraz. Każdy wpis ma datę zdarzenia, datę publikacji, rodzaj (dokument, ustalenie, zarzut, stanowisko), osoby i odsyłacz do źródła. Zaprzeczenia i zastrzeżenia zostają przy spornych informacjach. Zarzut to nie wyrok.
To narzędzie do śledzenia, nie podsumowanie. Wydanie robocze jest aktualizowane wraz z rozwojem sprawy; numer wydania i datę widać w nagłówku.
Skąd dane
Wizualizacja jest zainspirowana serią artykułów Szymona Jadczaka (Wirtualna Polska) i Michała Fui („Superwizjer” TVN24), którzy od 2020 r. opisują BitBay, Zondacrypto i ich otoczenie polityczne. Do tego dochodzą teksty innych redakcji oraz komunikaty prokuratury, policji, KNF i Kancelarii Prezydenta. Pełna lista jest na podstronie Źródła; przy każdym wpisie widać, na czym stoi.
Zondatracker nie prowadzi własnego śledztwa i nie publikuje informacji, których nie da się przypisać do źródła. Kwoty w różnych walutach nie są sumowane; przeliczenia mają zapisaną podstawę i służą tylko porównaniu skali.
Kto to robi
Dziennikarz i artysta, laureat Paszportu Polityki, współzałożyciel Outriders. Zondatracker to kolejny projekt, w którym reportaż dostaje formę narzędzia: po grze reporterskiej Bottleneck o cieśninie Ormuz.
Więcej projektów: jakubgornicki.com/pl ↗Poprawki
Jeśli widzisz błąd w dacie, nazwisku lub przypisaniu źródła, albo masz publikację, której tu brakuje, napisz. Każda korekta jest odnotowywana w dzienniku zmian wydania.
Instagram ↗ LinkedIn ↗